Σωματείο των Εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης

των εξαρτήσεων και προαγωγής της ψυχοκοινωνικής υγείας

Author: qpadmin31 (page 1 of 8)

Δίκτυο ‘Ψ’ για τα δικαιώματα στην Ψυχική Υγεία: Μια οφειλόμενη απάντηση στην Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία

ΜΙΑ ΟΦΕΙΛΟΜΕΝΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΨΕ

Με αφορμή την πρόσφατη απάντηση της ΕΨΕ στο κείμενο που δημοσιεύσαμε με τίτλο «Κατασκευάζοντας τον επικίνδυνο ασθενή» αποφασίσαμε να επανέλθουμε προκειμένου να σχολιάσουμε την επιπολαιότητα με την οποία ένας θεσμικός φορέας σχολιάζει ζητήματα τόσο σημαντικά όπως ο (χρόνιος) εγκλεισμός ανθρώπων σε δημόσια ψυχιατρικά νοσοκομεία και να διευκρινίσουμε μερικά σημεία. Καταρχάς το γεγονός ότι το κείμενο αποδίδεται στο μέλος της συλλογικότητάς μας Θ. Μεγαλοοικονόμου δείχνει πως οι συντάκτες της απάντησης είτε δεν διάβασαν το κείμενο μέχρι το τέλος, όπου βρίσκεται και η υπογραφή του Δικτύου ‘Ψ’ για τα Δικαιώματα, είτε η προσπάθειά τους “να διαβάσουν πίσω από τις γραμμές” απέτυχε οικτρά, κάτι που γίνεται φανερό και από τον τρόπο με τον οποίο αποπειράθηκαν να αξιοποιήσουν το κείμενό μας.

Είναι γνωστό, τουλάχιστον για ένα σημαντικό αριθμό ανθρώπων με ψυχιατρική εμπειρία, πως οι έννοιες «δικαίωμα» και «νοσηλεία» είναι μάλλον ασύμβατες. Εξάλλου, όλα αυτά τα χρόνια, η όποια αναφορά στη «διασφάλιση των δικαιωμάτων των ψυχικά ασθενών» έχει καταλήξει να αποτελεί τον απαραίτητο “μαϊντανό” στους καταστατικούς σκοπούς των φορέων (Οργανισμών, Επιτροπών, Ενώσεων κ.ά), που δραστηριοποιούνται στο χώρο της ψυχικής υγείας. Κι’ ενώ το καταστατικό της ΕΨΕ μιλάει για «προάσπιση των δικαιωμάτων των ψυχικά ασθενών» φαίνεται πως, ειδικά για το Διοικητικό Συμβούλιο, δεν χρειάζεται να γίνει κανένα σχόλιο για, τουλάχιστον, τα πιο σημαντικά από τα γεγονότα που περιγράφονται στο κείμενό μας. Δεν δίνεται, λοιπόν, καμία απάντηση στο αν η ΕΨΕ δικαιολογεί, στις αναφερόμενες “ειδικές συνθήκες διαχείρισης των προβλημάτων του Χ.Δ.”, να περιλαμβάνεται και ο επί 25 μήνες εγκλεισμός και απομόνωσή του κι’ αν, τελικά, είναι “εύλογο και αναμενόμενο” να περιμένουμε τα ακόμα χειρότερα.

Αναρωτιόμαστε εύλογα αν η παρουσία στο Δ.Σ. του θεράποντος ψυχιάτρου του Χ.Δ, καθώς και ενός ακόμα ψυχιάτρου, επιμελητή στο τμήμα του οποίου διευθυντής είναι ο προαναφερόμενος θεράπων ψυχίατρος, δημιουργεί ζητήματα δεοντολογίας, ηθικά ζητήματα και εν τέλει «σύγκρουση συμφερόντων».

Εξάλλου η επιπολαιότητα με την οποία οι συντάκτες της απάντησης τεκμαίρουν την βαρύτητα μιας νόσου στη βάση μιας δικαστική απόφασης, σε συνδυασμό με το δόγμα περί ανίατης χρόνιας νόσου, μας κάνει να πιστεύουμε πως δεν είναι απίθανο να έχουμε στο μέλλον και ισόβιες απομονώσεις.

Από πού προκύπτει και ποια επιστημονική βάση έχει ο ισχυρισμός ότι αυτοί «που κρίθηκαν “ακαταλόγιστοι”…για μια ακραία πράξη όπως η ανθρωποκτονία είναι αυτοί που πάσχουν βαρύτερα, έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες υποτροπής, μεγαλύτερο κίνδυνο βίαιης συμπεριφοράς και απαιτούνται υψηλότεροι βαθμοί ασφαλείας»; Δεν γνωρίζουν οι συντάκτες της απάντησης ότι μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό των όσων έχουν διαπράξει εγκληματική πράξη, για την οποία κρίθηκαν «ακαταλόγιστοι», έχουν επαναλάβει, ή αποπειραθεί να επαναλάβουν παρόμοια πράξη μετά την έξοδο τους από το καθεστώς φύλαξης; Ότι για όλους αυτούς που παραμένουν για απροσδιόριστη περίοδο χρόνου σε καθεστώς φύλαξης, η αιτία δεν είναι η όποια «επικινδυνότητα» τους, αλλά η απουσία υποστηρικτικού πλαισίου και η άρνηση/αδυναμία των θεραπευτών (και του συστήματος των υπηρεσιών) για μια ολοκληρωμένη μετανοσοκομειακή φροντίδα;

Υπάρχει «ατομικό θεραπευτικό πρόγραμμα» για τον Χ.Δ, πέρα από τα φάρμακα, τις μηχανικές καθηλώσεις, την απομόνωση – και, προσφάτως, τον αραιό και ολιγόωρο προαυλισμό του με συνοδεία σεκιουριτάδων;

Είναι έστω και στοιχειωδώς θεραπευτική προσέγγιση αυτή που γίνεται με την συνομιλία, πχ, ψυχολόγου με τον Χ.Δ. μέσα από μια τρύπα πάνω στην κλειδωμένη πόρτα που τους χωρίζει;

Επίσης, αναρωτιόμαστε αν για την ΕΨΕ συνάδει, τουλάχιστον σύμφωνα με τον “επιστημονικό λόγο”, θεράποντες ιατροί να ζητούν με ένορκες καταθέσεις τους, από τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών να κινηθεί σε βάρος των γονέων του ασθενούς Χ.Δ. η διαδικασία της ακούσιας νοσηλείας. Να ‘διδάσκει’, δηλαδή, η ψυχιατρική την ευρύτερη κοινωνία ότι, με όποιον διαφωνούμε τον «κλείνουμε μέσα».

Από την άλλη πάλι, μάλλον όλα αυτά μοιάζει απολύτως λογικό να εκφέρονται από τον θεσμικό φορέα της κυρίαρχης ψυχιατρικής αντίληψης, μιας και έννοιες όπως ‘θεραπευτική συμμαχία’, ‘προσωπική συνάντηση με τον πάσχοντα’, ‘συντροφική συνεργασία κατά την ανάπτυξη κοινών στόχων’, ‘αλληλεγγύη’, ‘αναγνώριση της προσωπικής ευθύνης της ασθένειας και της υγείας’, φαίνεται για τους συντάκτες της απάντησης της ΕΨΕ ότι “δεν συνάδουν με τον επιστημονικό λόγο” και αποτελούν “μυθιστορηματικού τύπου περιγραφές”.

Όμως, ακόμα κι΄ αν αξιοποιήσει κανείς την από ετών διακηρυγμένη επιστημονική θέση περί βιο-ψυχο-κοινωνικού μοντέλου, σε ποιο σημείο στην απάντηση της ΕΨΕ διακρίνει κανείς την παραμικρή νύξη περί ψυχο-κοινωνικών διαστάσεων; Ακόμα και σ’ αυτή την άκρως αμφιλεγόμενη σύγκριση των ψυχιατρικών διαταραχών με νόσους όπως ο σακχαρώδης διαβήτης και οι καρδιοπάθειες, πού έχει δει κανείς την παραμικρή νύξη, πχ, για ιατρογένεση;

Είναι δυνατόν η βία να αναπαραγάγει βία; Είναι δυνατόν, στη βάση ενός πιο διαλεκτικού τρόπου σκέψης, να δει κανείς πώς εργαζόμενος και νοσηλευόμενος αναπαράγουν την διάχυτη επιθετικότητα ενός βίαιου θεσμού; Και πάλι, όμως, αν μια τέτοια διάθεση υπήρχε, θα το είχαμε αντιληφθεί σε κάποιο από τα συνέδρια που κατά καιρούς διοργανώνει η ΕΨΕ, όπου, αντίθετα, κυριαρχούν οι βιτρίνες των φαρμακευτικών εταιρειών και η έμμεση προώθηση των νέων προϊόντων που αυτές λανσάρουν.

Αν τελικά θέλει κανείς να μιλήσει για ένα απαρτιωμένο βιο-ψυχο-κοινωνικό μοντέλο δεν μπορεί να μένει στα λόγια. Υπάρχει έγκριτη και σοβαρή βιβλιογραφία που αφορά τη μη βίαιη παρέμβαση στην κρίση, υπάρχουν δεκάδες παραδείγματα και μοντέλα αποκλιμάκωσης και μη βίαιης επικοινωνίας και φυσικά υπάρχουν και στον ελλαδικό χώρο παραδείγματα όπου δομές ελαχιστοποίησαν τη βία και επιδίωξαν να δημιουργήσουν ένα πραγματικά θεραπευτικό περιβάλλον, όπου το φάρμακο αποτέλεσε μέρος της πρακτικής της και όχι τη μόνη αντιμετώπιση. Τελικά, αυτό που γεννά το στίγμα είναι η αφαίρεση από έναν άνθρωπο της ιστορικότητάς του και η αναγωγή του σε μια σειρά συμπτωμάτων και συμπεριφορών που διαβάζονται μονόδρομα και γραμμικά.

Προτιμήσαμε στην ανακοίνωσή μας να θέσουμε ερωτήματα. Η ΕΨΕ, που ‘ξέρει’, έδωσε ‘απαντήσεις’. Θα υπενθυμίσουμε στην ΕΨΕ ότι μιλώντας περί επιστημονικού λόγου τα τελευταία χρόνια, όλο και πιο ανοικτά υποστηρίζεται η ανάγκη να εγκαταλειφθούν τα θέσφατα και η εικονολατρία και να προχωρήσει η επιστημονική σκέψη σε μια πιο συνθετική και απαρτιωτική προσέγγιση των φαινομένων. Αλλά αυτό θα σήμαινε, βεβαίως, και κάποιους επαναπροσδιορισμούς στη σχέση μας με την παντοδυναμία του φαρμάκου (και άρα των παραγωγών του) και των γενετικών ερμηνειών, όπως και σ’ έναν επαναπροσδιορισμό της δικής μας θέσης και αβεβαιότητας. Ίσως, όμως, μόνο αν αντιληφθούμε την αδυναμία μας θα μπορέσουμε να προσεγγίσουμε πραγματικά σαν άνθρωποι άλλα υποκείμενα που δυσφορούν, σε μια πραγματικά θεραπευτική συνάντηση. Αλλά αυτό, που σε αντίθεση με τα παραπάνω δεν γνωρίζουμε πού πιστοποιείται βιβλιογραφικά, μάλλον θα προϋπόθετε να κατεβούμε από τους θρόνους μας.

 6/12/2017

ΔΙΚΤΥΟ ‘Ψ’ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

 

Αναδημοσίευση από το ιστολόγιο του Δικτύου ‘Ψ’

Ερώτηση 32 βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ: «Εκπόνηση  και ψήφιση νέου θεσμικού πλαισίου για τα Κέντρα Πρόληψης Εξαρτήσεων»

Εικόνα1

Μαρία Τριανταφύλλου
Βουλευτής Αιτ/νίας του ΣΥΡΙΖΑ
Γραφείο: Σπύρου Μουστακλή 13 Μεσολόγγι.
Τηλ: 26310-29266
Φαξ: 2631029266
Mail: m.triantaf@parliament.gr
mtriantaf67@gmail.com
Site: mariatriantafyllou.blogspot.com

 

7/12/2017

Δελτίο Τύπου

Θέμα: Ερώτηση βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ για την εκπόνηση  και ψήφιση νέου θεσμικού πλαισίου για τα Κέντρα Πρόληψης Εξαρτήσεων

Με παρέμβασή τους προς τους αρμόδιους Υπουργούς Υγείας και Εσωτερικών οι βουλευτές Αιτωλοακαρνανίας, Μαρία Τριανταφύλλου, Γιώργος Βαρεμένος και άλλοι τριάντα βουλευτές  του ΣΥΡΙΖΑ ρωτούν, σχετικά με την εκπόνηση και ψήφιση νέου θεσμικού πλαισίου για τα κέντρα πρόληψης εξαρτήσεων. Επισημαίνουν, ότι το παρωχημένο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των κέντρων πρόληψης δυσχεραίνει τις προσπάθειες των εργαζομένων  και είναι αναγκαία η ολιστική αναδιάρθρωση των δομών ,έτσι ώστε, να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις για πρόληψη και προσφορά.

Ακολουθεί η ερώτηση αναλυτικά:

Τα Κέντρα Πρόληψης Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας είναι δομές, οι εργαζόμενοι και οι εργαζόμενες των οποίων προσφέρουν πολυδιάστατες υπηρεσίες πρωτογενούς πρόληψης σε περισσότερους από 100.000 πολίτες ετησίως. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται από τους ίδιους τους εργαζόμενους, η σταθεροποίηση, ανάπτυξη και εμβάθυνση της προσφοράς αυτής διαρκώς ακυρώνεται λόγω του παρωχημένου θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των Κέντρων. Συγκεκριμένα, λόγω του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου, δεν είναι δυνατόν να επιλυθούν τα σοβαρά εργασιακά, διοικητικά, οργανωτικά, επιχειρησιακά, οικονομικά, νομικά και επιστημονικά προβλήματα των δομών, που αυτή τη στιγμή αριθμούν 67 αστικές εταιρείες, οι οποίες συνεργάζονται με τον ΟΚΑΝΑ -έναν φορέα εστιασμένο όχι στην πρόληψη, αλλά στην αντιμετώπιση της εξάρτησης με υποκατάστατα και που αντιμετωπίζει σειρά εσωτερικών προβλημάτων.

Ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. έχει κατά καιρούς αναλάβει πρωτοβουλίες για τη συγκρότηση νέου θεσμικού πλαισίου για τα Κέντρα Πρόληψης, το οποίο θα υποστηρίζει το έργο των εργαζομένων στην κοινότητα. Ενδεικτικά, αναφέρεται η πρωτοβουλία της 20ης Δεκεμβρίου 2010 και η κατάθεση πρότασης νόμου από την κοινοβουλευτική του ομάδα για τη μετεξέλιξη των Κέντρων Πρόληψης σε 13 ΝΠΔΔ.

Πρόταση για συγκρότηση ενιαίου και ανεξάρτητου φορέα για τα Κέντρα Πρόληψης, ο οποίος θα προάγει την ολιστική αντιμετώπιση του φαινομένου των εξαρτήσεων στο επίπεδο της πρόληψης, τη διαφάνεια και την ενεργητική συμμετοχή εκπροσώπων των τοπικών κοινωνιών, έχουν επεξεργαστεί και οι εργαζόμενοι των δομών. Στο πλαίσιο της πρότασης διασφαλίζεται αφενός η μηδενική επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού και, αφετέρου, η εξοικονόμηση πόρων χάρη στις οικονομίες κλίμακας που θα επιτευχθούν με το πέρασμα από τις 67 αστικές εταιρείες σε έναν ενιαίο, υπεύθυνο και ευέλικτο οργανισμό, ο οποίος θα λειτουργεί στη βάση δημοκρατικών αρχών και κοινωνικής λογοδοσίας. Την πρόταση αυτή, συνοδευόμενη από εκτενή τεκμηρίωση, κατέθεσαν οι εκπρόσωποι των εργαζομένων πριν από ένα χρόνο στην ομάδα εργασίας που συγκροτήθηκε τότε με πρωτοβουλία του Υπουργού Υγείας. Σημειώνεται ότι αν και η εν λόγω ομάδα εργασίας ολοκλήρωσε το έργο της, δεν κατέθεσε ενιαία και κοινή πρόταση προς τον Υπουργό.

Επειδή το ισχύον θεσμικό πλαίσιο δεν είναι δυνατόν να καλύψει τις υφιστάμενες ανάγκες και, πολύ περισσότερο, να επιλύσει τα απορρέοντα σοβαρά προβλήματα, τα οποία μεγεθύνονται καθημερινά, αποκτώντας συχνά και εκρηκτική  διάσταση,

Επειδή, μέχρι στιγμής, δεν προβλέπονται τα αναγκαία θεσμικά ή άλλα εργαλεία για την αντιμετώπιση της πιεστικής υφιστάμενης κατάστασης,

Επειδή οι εργαζόμενοι και οι εργαζόμενες βιώνουν ανασφάλεια και απαξίωση και οι υπηρεσίες που παρέχουν οδηγούνται σε διαρκή αποσταθεροποίηση,

Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:

  1. Προτίθενται να εκπονήσουν νέο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας για τα Κέντρα Πρόληψης Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας;
  2. Και αν ναι, έχει προσδιοριστεί το χρονοδιάγραμμα εκπόνησης, υποβολής σε διαβούλευση και νομοθέτησης του νέου θεσμικού πλαισίου;

 

Οι ερωτώντες βουλευτές:

Τριανταφύλλου Μαρία

Αυλωνίτου  Ελένη

Βάκη Φωτεινή

Βαρεμένος Γιώργος

Βράντζα  Παναγιώτα

Δρίτσας  Θοδωρής

Ηγουμενίδης  Νίκος

Θελερίτη  Μαρία

Θεωνάς  Γιάννης

Θηβαίος  Νίκος

Ιγγλέζη  Κατερίνα

Καββαδία  Αννέτα

Καρακώστα  Εύη

Καστόρης  Αστέρης

Καφαντάρη Χαρά

Κοζομπόλη – Αμανατίδη  Παναγιώτα

Μιχελογιαννάκης Γιάννης

Μορφίδης  Κώστας

Μπαλαούρας Μάκης

Ντζιμάνης  Γιώργος

Πάντζας  Γιώργος

Παπαδόπουλος  Νίκος

Παπαδόπουλος Σάκης

Πρατσόλης  Τάσος

Ρίζος  Δημήτρης

Σαρακιώτης Γιάννης

Σεβαστάκης  Δημήτρης

Σκούφα Ελισσάβετ

Σταματάκη  Ελένη

Σταμπουλή  Αφροδίτη

Τελιγιορίδου  Ολυμπία

Τσόγκας  Γιώργος

Κυκλοφόρησε το δελτίο 147 του Διαύλου Επικοινωνίας και Διαλόγου για την Πρόληψη

Πιέστε στην εικόνα για μετάβαση στο δελτίο 147, στο ιστολόγιο του «Διαύλου»:

Διαφάνεια1

Ανάμεσα σε Κρότους και Σιωπές (συνεργασία μας με το Νόστιμον Ήμαρ) – «Φυλοδιαφορετικότητα και τραμπουκισμός»

Νόστιμον Ήμαρ

Φυλοδιαφορετικότητα και τραμπουκισμός

fylo-1

Από την Άννα Τζάκου*

Σε αυτή την ιστορική συγκυρία και κυρίως σε χώρες του δυτικού κόσμου, όπου ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι εκφράζουν ανοιχτά τη διαφοροποίησή τους σε θέματα σεξουαλικού προσανατολισμού ή ταυτότητας φύλου, η έννοια της πρόληψης και της προαγωγής της ψυχοκοινωνικής υγείας έχει ρόλο ενεργό.

Γνωρίζουμε ότι υπάρχουν πολλά παιδιά, νέοι, μεσήλικες οι οποίοι δεν βρίσκονται σε συμφωνία με τις αναμονές ως προς το φύλο τους, μεγαλώνοντας και γνωρίζοντας πόσο έντονες αντιδράσεις προκαλεί η έκφραση αυτής της διαφορετικότητας, επιλέγουν να μην εκφραστούν ή αργούν πολύ ακόμα και να το συνειδητοποιήσουν. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο κοινωνικός έλεγχος έχει λυγίσει την ανάγκη αυτοέκφρασης.

Ως κοινωνικό έλεγχο εννοούμε το σύνολο των μηχανισμών που χρησιμοποιεί μια κοινωνία για να γίνουν αποδεκτές αξίες και να εφαρμοστούν οι κανόνες της ή αλλιώς η παρακίνηση- πίεση που ασκείται στο άτομο προκειμένου να αναστείλει την παρεκκλίνουσα συμπεριφορά του.

Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις ακόμα και η υπόνοια διαφορετικού σεξουαλικού προσανατολισμού επισύρει αντιδράσεις που κυμαίνονται από πείραγμα, χλευασμό, διάδοση φημών, επιθετικότητα, έως διαδικτυακή παρενόχληση ακόμα και βίαιες επιθέσεις. Επίσης, κυρίως σε χώρες της Αμερικής ένας σημαντικός αριθμός αυτοκτονιών εφήβων προέκυψε εξαιτίας συστηματικής παρενόχλησης από συμμαθητές που υπέθεταν ή γνώριζαν ότι τα παιδιά είχαν ομοφυλοφιλικές ή άλλου τύπου προτιμήσεις.

Αλλά και στην Ελλάδα το πείραγμα και οι χαρακτηρισμοί μεταξύ παιδιών στα σχολεία ενέχει πάντα τη διάσταση της ομοφυλοφιλίας είτε για πλάκα, είτε με τη μορφή σοβαρής παρενόχλησης είτε στην περίπτωση που αυτά τα δύο βολικά γίνονται ένα. Εξάλλου, τα παιδιά αντιλαμβάνονται με απίστευτα γρήγορα αντανακλαστικά πού τους επιτρέπεται να διοχετεύσουν τη βία ή την παρενόχληση, τι η κοινωνία ανέχεται ή και ενθαρρύνει.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου στο Νόστιμον Ήμαρ

*

Όλα τα άρθρα του Αφιερώματος →

 

Παρουσίαση βιβλίου συναδέλφου του 18 ΑΝΩ: «Τοξικομανία δι’ ηρωίνης»

Υφαντής

Παρουσίαση βιβλίου του Επιστημονικα Υπευθυνου του τμηματος ερευνας και εκπαιδευσης της Μοναδας Απεξαρτησης 18 ΑΝΩ

ΔΗΜΗΤΡΗ ΥΦΑΝΤΗ

ΤΟΞΙΚΟΜΑΝΙΑ ΔΙ’ ΗΡΩΙΝΗΣ
Η ΧΡΗΣΗ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί
την Πέμπτη, 30 Νοεμβρίου στις 7:30 μ.μ. – 10:30 μ.μ.
στο Αμφιθέατρο «Α. Τρίτσης»
στο Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων
(Ακαδημίας 50, Αθήνα)

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΜΑΤΣΑ, ψυχίατρος, τ. διευθύντρια της Μονάδας Απεξάρτησης 18 Άνω και συγγραφέας

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΛΟΥΜΠΙΔΗΣ, καθηγητής Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, μέλος του Δ.Σ. του ΚΕΘΕΑ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΛΕΙΟΣ, κοινωνιολόγος, καθηγητής και διευθυντής του Εργαστηρίου Κοινωνικής Έρευνας στα ΜΜΕ του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, θα προβληθεί το ντοκυμαντέρ του σκηνοθέτη ΓΙΩΡΓΟΥ ΧΡ. ΖΕΡΒΑ με τίτλο «ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΒΟΥΗ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ», που δημιουργήθηκε με αφορμή το βιβλίο.

Πολυτεχνείο 2017: Χωρίς σκονάκια

Σωματείο_logo_κόκκινο

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΤΗΣ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

 

16 Νοεμβρίου 2017

 

Πολυτεχνείο 2017: Χωρίς σκονάκια

Γίνηκε η ιστορία αυστηρή και στα πολλά διαγωνίσματα, που μας βάζει, πιανόμαστε αδιάβαστοι.

Δεν είναι θέμα βιβλίων, κοίτα. Δεν βλέπεις τα διδακτορικά χιλιάδες, να ποντάρονται στη ρουλέτα, που το στροβίλισμά της σταματάει σε πόρτες γκρίζων χώρων δουλειάς, για να τις διαβεί η νέα, «βελτιωμένη» γενιά προς ακρωτηριασμό;

Τι σπατάλη, να την απονευρώνεις την ψυχή, όταν ορίζοντας είναι η εξαγωγή της.

Α, μένει μυαλό ατόφιο. Σκέτο χρυσάφι, μα θα τα ρίξουμε τα μούτρα, να το «σκοτώσουμε» για 400 ευρώ μηνιάτικο. Τι δηλαδή, δες και τους άλλους, που, αντί να τουμπανιάζουν το μυαλό τους, περνάγανε τις τάξεις τσίμα-τσίμα και τώρα δουλεύουνε με το χέρι: ε, μη φτάσουμε ως εκεί.

Τι κι αν η ζωή φωνάζει, πως το εκεί είναι εδώ; Μη νοιάζεσαι, θα το καλύψουμε το θέμα με καίρια συνθήματα, σύσσωμες οι προοδευτικές δυνάμεις.

Είμαστε αδιάβαστοι. Ένεκα που, καθώς φαίνεται, δεν έρχεται η εξέγερση σαν μπακάλης με τα μυαλά στην παλάντζα, έρχεται σαν πλημμύρα από ψυχή, συναίσθημα, σχέση και -έτσι μονάχα, ανθρώπινη- με ιδέες φρέσκιες και θαρρετές.

Κρίνε το πού στέκουμε.

«Ψωμί». Εισαγόμενο, όχι σαν αυτό το δικό μας, το παρακατιανό.

«Παιδεία». Τα ρέστα μας στο μηδέν πράσινο.

«Ελευθερία». Να κοιτάμε τη δουλίτσα μας, να καταναλώνουμε και να ζητάμε απ’ τους από πάνω. Παρακάλα ή φώναζε, αρκεί να τα ζητάς έτοιμα και να πιστεύεις ότι εσύ τα αξίζεις περισσότερο απ’ τους άλλους. Πρόσεχε, γιατί όπου νά ’ναι έρχονται και εκλογές. Άσε που μπορεί να σε πάρει και το ξένο μάτι των «θεσμών» κι αλλοίμονό σου, καημένε.

Έτσι τιμάμε και δικαιώνουμε την εξέγερση του Πολυτεχνείου;

Εμείς αδιάβαστοι θά ’μαστε και στις 17 του μήνα. Μιας και που κάτι παραπάνω δεν κατέχουμε ακόμα, λέμε, αντί για πανό, στη φετινή πορεία να κρατάμε ένα χέρι, μια μέση. Έτσι, γιατί κάτι αξίζουμε ο ένας για τον άλλον.

Αυτή την τάξη αν την περάσουμε, θα ’ναι θαύμα μεγάλο σαν τον Άνθρωπο.

Το Δ.Σ. του Σωματείου

Έχουν καταστρέψει τα smartphones μια γενιά;

Ν-Η

Έχουν καταστρέψει τα smartphones μια γενιά;

4_φωτό

Μια μέρα πέρυσι το καλοκαίρι, γύρω στο μεσημέρι, τηλεφώνησα στην Αθηνά, 13 χρονών, που ζει στο Χιούστον, Τέξας. Σήκωσε το τηλέφωνο –έχει ένα iPhone από τότε που ήταν 11 – κι ακουγόταν σαν να είχε μόλις ξυπνήσει. Συνομιλήσαμε για τα αγαπημένα της τραγούδια και σειρές και τη ρώτησα τι της αρέσει να κάνει με τους φίλους της. «Πάμε στο εμπορικό», είπε. «Σε πηγαίνουν οι γονείς σου με το αυτοκίνητο;», τη ρώτησα, ενθυμούμενος τα σχολικά μου χρόνια τη δεκαετία του ’80, όταν απολάμβανα μερικές ώρες μακριά από τους γονείς ψωνίζοντας με τους φίλους μου. «Όχι, πηγαίνω με την οικογένειά μου», απάντησε. «Πηγαίνουμε με τη μαμά μου και τα αδέρφια μου και περπατάμε λίγο πιο πίσω από αυτούς. Απλώς πρέπει να λέω στη μαμά μου πού πηγαίνουμε. Πρέπει να ελέγχω κάθε μία ή μισή ώρα».

Αυτές οι εκδρομές στο εμπορικό δεν είναι συχνές- περίπου μία φορά το μήνα. Τις περισσότερες φορές, η Αθηνά και οι φίλοι της περνούν την ώρα τους στα κινητά τους, χωρίς επίβλεψη. Σε αντίθεση με τους εφήβους της γενιάς μου, οι οποίοι θα περνούσαν το απόγευμά τους κουτσομπολεύοντας από το σταθερό του σπιτιού, αυτοί μιλούν στο Snapchat, μια εφαρμογή για smartphone που επιτρέπει στους χρήστες να στέλνουν φωτογραφίες και βίντεο που εξαφανίζονται γρήγορα. Φροντίζουν να παρακολουθούν τα Snapstreak τους, τα οποία δείχνουν πόσες ημέρες στη σειρά έχουν ανταλλάξει μηνύματα στο Snapchat μεταξύ τους. Μερικές φορές αποθηκεύουν screenshot από αρκετά γελοίες φωτογραφίες φίλων τους. «Είναι ένας καλός εκβιασμός», είπε η Αθηνά. (καθώς είναι ανήλικη, δεν χρησιμοποιώ το πραγματικό της όνομα.) Μου είπε ότι πέρασε το μεγαλύτερο μέρος του καλοκαιριού μόνη στο δωμάτιο της με το τηλέφωνό της. Έτσι κάνει η γενιά της, είπε. «Δεν είχαμε την επιλογή να γνωρίσουμε πώς ζει κανείς χωρίς iPad ή iPhone. Νομίζω ότι μας αρέσουν τα τηλέφωνα μας περισσότερο από ό,τι μας αρέσουν οι πραγματικοί άνθρωποι».

Μελετώ τις διαφορές μεταξύ τω γενιών εδώ και 25 χρόνια, ξεκινώντας όταν ήμουν 22 χρονών και διδακτορικός φοιτητής στην ψυχολογία. Κατά κανόνα, τα χαρακτηριστικά που ορίζουν μια γενιά εμφανίζονται σταδιακά και κατά μήκος ενός συνεχούς. Οι πεποιθήσεις και οι συμπεριφορές με αυξητική τάση απλώς συνεχίζουν να έχουν την ίδια τάση. Οι millennial, για παράδειγμα, είναι μια ιδιαίτερα ατομικιστική γενιά, αλλά ο ατομικισμός αυξανόταν από τότε που οι Baby Boomers ενεργοποιούνταν, συντονίζονταν και εγκατέλειπαν. Είχα συνηθίσει να σχεδιάζω γραφήματα τάσεων που έμοιαζαν με μικρούς λόφους και κοιλάδες. Ύστερα άρχισα να μελετώ τη γενιά της Αθηνάς.

Γύρω στο 2012 παρατήρησα τις απότομες αλλαγές στις συμπεριφορές και τις συναισθηματικές καταστάσεις των εφήβων. Οι ήπιες κλίσεις στα γραμμικά διαγράμματα έγιναν απότομα βουνά και απόκρημνοι βράχοι και πολλά από τα διακριτά χαρακτηριστικά της γενιάς των Millennial άρχισαν να εξαφανίζονται. Σε όλες μου τις αναλύσεις πάνω στα σχετικά με τις γενιές δεδομένα – μερικές από τις οποίες έφθαναν μέχρι τη δεκαετία του 1930 – δεν είχα δει ποτέ κάτι τέτοιο.

Στην αρχή υπέθεσα ότι μπορεί να πρόκειται για παρεμβολές, αλλά οι τάσεις επέμειναν για αρκετά χρόνια και σε μια σειρά ερευνών εθνικής εμβέλειας. Οι αλλαγές δεν ήταν μόνο στον βαθμό, αλλά και στο είδος. Η μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ των Millennial και των προκατόχων τους ήταν στο πώς έβλεπαν τον κόσμο. Οι έφηβοι σήμερα διαφέρουν από τους Millennial όχι μόνο στις απόψεις τους αλλά στο πώς περνούν τον χρόνο τους. Οι εμπειρίες που έχουν κάθε μέρα είναι ριζικά διαφορετικές από εκείνες της γενιάς που ενηλικιώθηκε μόλις λίγα χρόνια πριν από αυτούς.

Τι συνέβη το 2012 που προκάλεσε τόσο δραματικές αλλαγές στη συμπεριφορά; Ήταν μετά την παγκόσμια οικονομική κρίση, η οποία επίσημα διήρκεσε από το 2007 έως το 2009 και είχε πιο έντονη επίδραση στους Millennial που προσπαθούσαν να βρουν μια θέση σε μια παραπέουσα οικονομία. Αλλά ήταν ακριβώς η στιγμή που το ποσοστό των Αμερικανών που είχαν στην κατοχή τους ένα smartphone ξεπέρασε το 50%.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου στο Νόστιμον Ήμαρ

 

 

Ανάμεσα σε Κρότους και Σιωπές (συνεργασία μας με το Νόστιμον Ήμαρ) – «Φύλο. Μία εύκολη και άβολη εξουσία»

Ν-Η

Φύλο. Μία εύκολη και άβολη εξουσία

fylo_2.jpg

Από την Έφη Κουκούτση*

 

«Ο πιο άξεστος ασκεί, ή πρόκειται να ασκήσει, το μερίδιό του για εξουσία, το ίδιο με τον πιο ανώτερο ευγενή», Mill (1).

Όταν ο Μιλ αναζητούσε τις βαθύτερες ρίζες της καταπίεσης των γυναικών σε μία βάρβαρη καταγωγή πρωτόγονης δουλείας, εξέθετε αυτό το αναφαίρετο «κληρονομικό»  δικαίωμα εξουσίας που κατείχε το μισό της ανθρωπότητας, επειδή της «έλαχε» να γεννηθεί «αγόρι».  Και κάθε φορά που του επισήμαιναν ότι συγκρίνει ανόμοια πράγματα, καθόσον η σχέση άνδρα και γυναίκας είναι «φυσικά» δοσμένη, όχι όπως άλλες, εκείνος απαντούσε.  «Μα, υπήρξε  ποτέ κυριαρχία που δε φαινόταν “φυσική” σε αυτόν που την κατείχε»; (2)  Τα  πράγματα άλλαξαν από τότε και σε ένα δυτικό, φιλελεύθερο πεδίο λόγου και δημόσιου χώρου, η ισότητα αυτών των φύλων εμφανίζεται, αν όχι να επετεύχθη, τουλάχιστον να εξελίχθηκε σημαντικά. Μήπως όμως δεν αντιλαμβανόμαστε επαρκώς αυτές τις υπόρρητες μεταμορφώσεις εξουσίας, που στηρίζονται σε κληρονομημένες, εξ αρχής δοσμένες  δικαιοπρακτικές ηγεμονίες; H μήπως αυτή η κληρονομημένη «ευκολία» την καθιστά τελικώς γοητευτική;

Η ανάγνωση του κόσμου με βάση τη διχοτόμηση των έμφυλων σωμάτων, προφανώς δεν προκαλεί εντύπωση στις «στιγμές» της ιστορίας, που η καθαυτή ιδιότητα του ανθρώπου αποτελούσε πολυτέλεια, ή αποδίδονταν μέσα σε εναγώνιες διαδρομές διεκδίκησης και πόνου. Πόσο μάλλον, η ταυτότητα του φύλου. Τώρα όμως γιατί; Γιατί αυτές οι «απόλυτες φυσιολογίες» φύλου ξεδιπλώθηκαν μπροστά μας σαν τις πιο «άξεστες» παραστάσεις εξουσίας; Ακόμα και στις πιο «ευγενείς» διατυπώσεις μίας επιστημονικής τους αυθεντίας. Τι συντηρεί την επίμονη ορατότητα του σώματος ως συσκευή βιολογίας, που μάλιστα, μόνο μία γεννημένη «φύση», διαμελισμένη ανάμεσα στην «αρσενική» και «θηλυκή» της εκδοχή μπορεί  να την ορίζει και να την εκφράζει;

Ας μιλήσουμε στη γλώσσα της λοιπόν. Αυτή η πρωταρχική «φύση», που εννοείται ως νοείται, αρχίζει και τελειώνει στα γεννητικά της όργανα; Η βιολογική κανονικότητα του φύλου, για όσους την επικαλούνται διαρκώς, εξαντλείται στα αναπαραγωγικά της «εργαλεία»;  Το μυαλό, η καρδιά, η επιθυμία, η ηδονή; Δε βρίσκονται στο σώμα του ανθρώπου; Περιφέρονται έξω από αυτό; Σε ένα μεταφυσικά ψυχολογιοποιημένο «άβατο» ας πούμε, που μόνο «ειδικοί» εξερευνητές το εντοπίζουν;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου στο Νόστιμον Ήμαρ

*

Όλα τα άρθρα του Αφιερώματος →

Ανάμεσα σε Κρότους και Σιωπές (συνεργασία μας με το Νόστιμον Ήμαρ) – «Πανικό-φυλη αντίδραση»

Ν-Η

Πανικό-φυλη αντίδραση

fylo

Από την Άννα Τζάκου*

Τα Κέντρα Πρόληψης των εξαρτήσεων και προαγωγής της ψυχοκοινωνικής υγείας ανέλαβαν τη χρονιά που μας πέρασε να υλοποιήσουν παρεμβάσεις στα σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στο πλαίσιο της θεματικής βδομάδας, όπως όρισε το υπουργείο παιδείας. Η θεματική των παρεμβάσεων είχε να κάνει με τη χρήση ουσιών και τις έμφυλες ταυτότητες και μπορούμε να πούμε ότι ενδεχομένως ήρθε σαν συνέχεια των παρεμβάσεων που έτσι κι αλλιώς υλοποιούσαν τα Κέντρα σε γυμνάσια και λύκεια όλα αυτά τα χρόνια.

Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι ξεκάθαρα το θέμα των έμφυλων ταυτοτήτων τέθηκε ως σημαντικό θέμα προς συζήτηση ίσως όχι τυχαία, αν κρίνουμε από το γεγονός ότι ακολούθησε και το περιβόητο νομοσχέδιο για τη νομική αναγνώριση ταυτότητας φύλου. Και τα δύο επέφεραν πανικό. Αρχικά ακουγόταν ότι «θα πάνε να μιλήσουνε στα παιδιά μας για τους ομοφυλόφιλους» (η πιο ευγενική εκδοχή) έως «θέλουν να παρουσιάσουν το ανώμαλο ως φυσιολογικό» (η μέτρια εκδοχή γιατί ναι, ακούστηκαν και χειρότερα που προτιμώ να μην αναφέρω εδώ).

Η θεματική βδομάδα υλοποιήθηκε, ακολούθησαν δε και τηλεοπτικές εκπομπές με εντυπώσεις και συμπεράσματα, από τις οποίες απουσίαζε, όλως περιέργως, ο λόγος των Κέντρων Πρόληψης, παρόλο που κατά πλειοψηφία υλοποίησαν τις παρεμβάσεις αυτές. Θα το προσπεράσουμε αυτό, γιατί είναι από μόνο του μεγάλο θέμα  προς ανάλυση. Θα εστιάσουμε στο γεγονός ότι εκ των υστέρων ο πανικός εξατμίστηκε. Είτε γιατί τα παιδιά δεν έγιναν από ομαλά ανώμαλα, είτε γιατί δεν έμαθαν για τους ομοφυλόφιλους, είτε γιατί προβληματίστηκαν σχετικά με τα έμφυλα στερεότυπα και την καταπίεση και δυσφορία που συχνά προκαλούν αυτά.

Η επιστροφή του πανικού

Το γεγονός ότι λίγο καιρό μετά ήρθε στο προσκήνιο το νομοσχέδιο για τη νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου και ο πανικός επέστρεψε, με επίσης ευρείας γκάμας αντιδράσεις, δείχνει τη μεγάλη υποκρισία και τον ανεξέλεγκτο τρόμο που σαν κοινωνία κρύβουμε σχετικά με την όποια σεξουαλική και οπτική διαφοροποίηση γύρω από το φύλο. Ενώ παντού γύρω μας προβάλλονται εικόνες σεξ σε βαθμό ύποπτα μαζικό, ενώ βλέπουμε καθημερινά τα παιδιά να εκτίθενται σε εικόνες επιθετικά προκλητικές ως προς την ηλικία και την ανάπτυξή τους, ενώ ακόμα και η τελευταία διαφήμιση για πλυντήριο οφείλει να υπονοεί σεξ -αλλιώς τα ρούχα δεν βγαίνουν καθαρά- εμείς ως κοινωνία αισθανόμαστε άβολα όταν διαφορετικές σεξουαλικές επιλογές προβάλλονται.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου στο Νόστιμον Ήμαρ

*

Όλα τα άρθρα του Αφιερώματος →

Κυκλοφόρησε το δελτίο 146 του Διαύλου Επικοινωνίας και Διαλόγου για την Πρόληψη

Πιέστε στην εικόνα για μετάβαση στο δελτίο 146, στο ιστολόγιο του «Διαύλου»:

Δίαυλος 146

 

Older posts