Σωματείο των Εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης

των εξαρτήσεων και προαγωγής της ψυχοκοινωνικής υγείας

Month: Οκτώβριος 2017 (page 1 of 2)

Κατανομή 3ης δόσης 2017 του Υπουργείου Υγείας στα Κέντρα Πρόληψης

Με καθυστέρηση ενός μήνα.

Πιέστε στις εικόνες:

 

 

 

 

Ανάμεσα σε Κρότους και Σιωπές (συνεργασία μας με το Νόστιμον Ήμαρ) – «Παραγωγή και χρήση κάνναβης για ιατρικούς σκοπούς. Επιτρέποντας το επιτρεπόμενο;»

Ν-Η

Παραγωγή και χρήση κάνναβης για ιατρικούς σκοπούς. Επιτρέποντας το επιτρεπόμενο;

άρθρο

Νίκος Λάιος*

Κάθε ψυχοδραστική ουσία διαθέτει και φαρμακολογικές ιδιότητες. Αυτό είναι γνωστό βιωματικά στα χιλιάδες χρόνια διαμόρφωσης της ιστορίας της χρήσης, λ.χ., του οπίου, της ντατούρας, της κάνναβης, αργότερα της μορφίνης κ.λπ. Η αναφορά της ελληνικής γλώσσας σε «φάρμακο» και «φαρμάκι» είναι ενδεικτική αυτής της ιστορικής εμπειρίας γύρω από τη χρήση ουσιών.

Αρκεί η διαπίστωση αυτή, ως βάση ανοίγματος ουσιαστικού διαλόγου, με αφορμή ένα νομοσχέδιο, που θέλει να προωθήσει η κυβέρνηση για την παραγωγή και χρήση κάνναβης για ιατρικούς σκοπούς; Και απαντά στο ερώτημα, για ποιον λόγο να επιτραπεί κάτι που ήδη επιτρέπεται και δίχως να έχουν μεσολαβήσει, στο μεταξύ, ικανά νέα επιστημονικά τεκμήρια;

Μάλλον όχι. Και αυτό φαίνεται χαρακτηριστικά στο γεγονός ότι μια ανεπαρκής συζήτηση γύρω από την παραγωγή και χρήση κάνναβης για ιατρικούς σκοπούς, που ήδη επιτρέπεται στην Ελλάδα, πυροδοτεί μιαν άσχετη με το ζητούμενο «αιτηματολογία», για πλήρεις απαγορεύσεις και απελευθερώσεις.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου στο Νόστιμον Ήμαρ

*

Όλα τα άρθρα του Αφιερώματος →

 

Πολιτιστικό Στέκι ΚΕΘΕΑ «ΔΙΑΒΑΣΗ»: Εργαστήριο – Παραμύθια ενάντια στην εξάρτηση

Παραμύθια_Εργαστήρι_ΚΕΘΕΑ

Μικρή περιγραφή: Τα λαϊκά παραμύθια περιγράφουν την πορεία του ανθρώπου προς την ψυχική, κοινωνική και πνευματική ολοκλήρωση. Οι ήρωες είναι συνήθως παιδιά, προέφηβοι, έφηβοι ή νέοι αντιμέτωποι με μια έλλειψη ή με μια ανάγκη. Σκοπός τους η αποκατάσταση μιας κατεστραμμένης τάξης ή το ξεκίνημα μιας νέας ζωής. Στην πορεία θα αντιμετωπίσουν δράκους και τέρατα, πειρασμούς και περισπάσεις, αμφιβολίες και προδοσίες. Θα δεχτούν βοήθεια και θα αλλάξουν. Στο τέλος θα κατακτήσουν το στόχο τους και θα επιβραβευτούν με πλούτο, έρωτα, κοινωνική καταξίωση αλλά και την ευθύνη να δημιουργήσουν οικογένεια και να κυβερνήσουν ένα μικρότερο ή μεγαλύτερο βασίλειο.

Η εξάρτηση είναι στην πραγματικότητα ο μεγαλύτερος κίνδυνος που αντιμετωπίζουν από την αναχώρηση από το οικείο μέχρι την τελική νίκη. Τα σύμβολα συγκεκριμένων παραμυθιών μπορούν να βοηθήσουν στην πορεία της ανεξαρτητοποίησης καθενός μας και να εκφράσουν τους σύγχρονους κινδύνους. Οι λύσεις που προτείνουν είναι αιώνιες και παναθρώπινες, ποικίλες αλλά συγκεκριμένες.

Το παρελθόν αυτής της δράσης: Το εργαστήρι εμπνέεται από το πρόγραμμα πρόληψης χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών για παιδιά Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης που δημιούργησα για το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κύπρου και την Υπηρεσία Καταπολέμησης Ναρκωτικών της Αστυνομίας Κύπρου και εφαρμόζεται παγκύπρια από εκπαιδευτικούς και στελέχη που έχω επιμορφώσει εδώ και πάνω από 15 χρόνια με επιτυχία.
Θα προσαρμοστεί όμως στις ανάγκες, τις δυνατότητες και τις επιθυμίες των συμμετεχόντων

Σκοπός: Η γνωριμία και η άντληση δύναμης και ομορφιάς από την λαϊκή παράδοση, η αξιοποίηση της σοφίας της μυθικής σκέψης για την πρόληψη δημιουργίας εξαρτητικής προσωπικότητας και για την στήριξη στον αγώνα μας ενάντια σε κάθε είδους εξαρτήσεων.

Σε ποιους απευθύνεται: σε ενήλικες. Σε εραστές της προφορικής αφήγησης, σε γονείς, παιδαγωγούς, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, σε όσους έχει επηρεαστεί η ζωή τους από την εξάρτηση, και σε όποιον επιθυμεί να στηριχτεί στην δύναμη της λαϊκής προφορικής παράδοσης.

Πληροφορίες- Δηλώσεις συμμετοχής: info@ storytelling.gr – τηλ:6945155340

Kόστος συμμετοχής: 25 ευρώ ανά συνάντηση (θα γίνεται έκπτωση σε ειδικές περιπτώσεις).

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΣΤΕΚΙ ΚΕΘΕΑ ΔΙΑΒΑΣΗ, Σταυροπούλου 29 – Πλατεία Αμερικής, τηλέφωνο επικοινωνίας: 210 8653960-εσωτερικό 111, e–mail: politistiko@kethea-diavasi.gr

Λίγα λόγια για τον Δρ. Στέλιο Πελασγό

Ο Δρ. Στέλιος Πελασγός είναι ο πρώτος έλληνας ιστορητής (επαγγελματίας αφηγητής/ παραμυθάς). Κληρονόμος μιας ζωντανής λαϊκής παράδοσης, έφτασε στην αναβίωση των παραμυθιών βαδίζοντας και στα τέσσερα μονοπάτια του σύγχρονου storytelling, την λογοτεχνία, το (σωματικό) θέατρο, την ψυχολογία και την παιδαγωγική. Η ευχή της γιαγιάς του και τα τέσσερα μονοπάτια τον έφτασαν στην Γαλλία όπου συνάντησε τους μεγάλους δασκάλους της προφορικής λογοτεχνίας. Ακόνισε την τέχνη του στις βεγγέρες, τα πανηγύρια και τα καφενεία της Ελλάδας και την τρόχισε με την εμπειρία της σύγχρονης λογοτεχνίας και των παραστατικών τεχνών, της ψυχολογίας και της παιδαγωγικής.

Από το 1991 ταξιδεύει σε θέατρα, σχολεία, φεστιβάλ, μουσεία σε όλη την Ελλάδα, την Ευρώπη και την Ανατολή δίνοντας παραστάσεις αφήγησης και διδάσκοντας σε σεμινάρια στην ελληνική, γαλλική και αγγλική γλώσσα. Το έργο του δίνει έμφαση στην ψυχοθεραπευτική και παιδαγωγική δράση της τέχνης του.

Το πρόγραμμα του «Παραμύθια ενάντια στην εξάρτηση» εφαρμόστηκε για πολλά χρόνια με μεγάλη επιτυχία στην Κύπρο απευθυνόμενο σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού (παιδιά, εφήβους, πρώην χρήστες, γονείς, εκπαιδευτικούς, αστυνομικούς και ψυχολόγους) με ποικίλες δράσεις.

Είναι καλλιτεχνικός διευθυντής των Διεθνών φεστιβάλ αφήγησης, συνεργάτης πολλών φεστιβάλ αφήγησης στην Ευρώπη και δημιουργός πολλών περιφερειακών φεστιβάλ. Εμψυχώνει και στηρίζει παιδαγωγικά εργαστήρια για γονείς, γιαγιάδες και παππούδες, ψυχολόγους και εκπαιδευτικούς και ειδικεύεται στην διαχείριση των συναισθημάτων μέσα από τον μυθικό λόγο. Η διδακτορική του διατριβή για το παραμύθι, την προφορικότητα και την πολλαπλή νοημοσύνη θεωρείται ένα έργο αναφοράς και διδάσκεται σε πανεπιστημιακές σχολές.

Μεγάλο μέρος του έργου του διακονεί ευαίσθητες ομάδες πληθυσμού (τσιγγάνους, ηλικιωμένους, παιδιά ειδικής αγωγής, πρώην χρήστες ουσιών, φυλακισμένους κ.α.). Έχει συνθέσει και σκηνοθετήσει παραστάσεις αφήγησης με μαρτυρίες ζωής από γέροντες, πρώην χρήστες, εφήβους τσιγγάνους κ.α. Έχουν εκδοθεί πολλά βιβλία του για παιδιά ή ενήλικες. Η ΕΡΤ έχει αφιερώσει τέσσερα ντοκιμαντέρ στο έργο του. Ζει ανάμεσα στην Αθήνα και σε μια ρεματιά του Πηλίου. Εμφανίζεται τακτικά στα όνειρα των μεγάλων και των παιδιών σαν μια αλεπού που μιλά ή σαν ένα χρυσό ψαράκι.

Λίγα λόγια για το ΚΕΘΕΑ ΔΙΑΒΑΣΗ

Το ΚΕΘΕΑ ΔΙΑΒΑΣΗ είναι θεραπευτικό πρόγραμμα απεξάρτησης για ενήλικες χρήστες ναρκωτικών ουσιών και λειτουργεί από τον Οκτώβριο του 1990 στην πλατεία Αμερικής. Είναι πρόγραμμα εξωτερικής ημερήσιας παρακολούθησης, οι υπηρεσίες του παρέχονται δωρεάν, δεν χορηγούνται φαρμακευτικές ή υποκατάστατες ουσίες και δεν υπάρχουν λίστες αναμονής.

Aπευθύνεται σε χρήστες ναρκωτικών ουσιών, νεαρούς ενήλικες άνω των 21, εργαζόμενους, φοιτητές, περιστασιακούς χρήστες και στα μέλη του οικογενειακού και φιλικού περιβάλλοντός τους.

Οι χρήστες ουσιών μπορούν να απευθυνθούν για οποιαδήποτε πληροφορία στο τηλέφωνο του Συμβουλευτικού Κέντρου 210 86 26 761.

Οι γονείς και οι συγγενείς των εξαρτημένων μπορούν να απευθυνθούν για οποιαδήποτε πληροφορία στο τηλέφωνο του Κέντρου Οικογενειακής Υποστήριξης 210 86 12 604.

Εκπαιδευτικό σεμινάριο του 18 ΑΝΩ: «Οικογένεια και Εξάρτηση: θεωρία και κλινική πράξη»

18ano_logo


Οικογένεια και Εξάρτηση: θεωρία και κλινική πράξη

gynaika_kai_xrisi_ousiwn

Το Τμήμα Οικογένειας του 18 Άνω διοργανώνει εκπαιδευτικό σεμινάριο έξι συναντήσεων με θέμα «Οικογένεια και Εξάρτηση: θεωρία και κλινική πράξη», το οποίο θα πραγματοποιηθεί από τον Νοέμβριο του 2017 έως τον Ιανουάριο του 2018.

Η τοξικοεξάρτηση αποτελεί ένα ψυχικό φαινόμενο, ένα «σύμπτωμα», εντός του συστήματος στο οποίο εμφανίζεται. Στην ελληνική κοινωνία όπου τα εξαρτημένα μέλη διαβιούν κυρίως στην πατρική τους οικογένεια, η εξάρτηση συνδέεται και επηρεάζει σημαντικά το σύνολο των οικογενειακών σχέσεων, γεγονός που κάνει απαραίτητη την συμμετοχή της οικογένειας στη θεραπευτική διαδικασία.

Στο 18 Άνω λειτουργεί Τμήμα Οικογένειας ως εξειδικευμένη δομή για γονείς, συζύγους, αδέλφια, συντρόφους και φίλους, είτε ο εξαρτημένος είναι ενταγμένος σε διαδικασία απεξάρτησης είτε όχι. Στόχος των θεραπευτικών παρεμβάσεων είναι η ενημέρωση, η κατανόηση, η κινητοποίηση και υποστήριξη του εξαρτημένου, η διαχείριση της κρίσης, η προσωπική ανάπτυξη και θεραπεία.

Στο εκπαιδευτικό σεμινάριο θα μιλήσουμε για τα φαινόμενα που συνδέονται με την δημιουργία της εξάρτησης στην οικογένεια αλλά και για το πώς αυτά εμφανίζονται στην κλινική πράξη. Θα έχουμε την ευκαιρία για συζήτηση επί περίπτωσης (γονέων, αδελφών, συζύγων) και για τις αντίστοιχες θεραπευτικές προτάσεις (ατομικά, ομάδες, δραματοθεραπεία, κλπ).

Το εκπαιδευτικό σεμινάριο απευθύνεται σε ειδικευόμενους ψυχιάτρους, ιατρούς άλλων ειδικοτήτων, ψυχολόγους, νοσηλευτές, κοινωνικούς λειτουργούς, ειδικούς θεραπευτές και φοιτητές επαγγελμάτων υγείας . Η επιλογή θα γίνει με βάση το βιογραφικό. Θα επιλεγούν 30 άτομα, με κριτήρια επαγγελματικής εμπειρίας και ευαισθητοποίησης στο χώρο της απεξάρτησης.

Ως χώρος υλοποίησης του σεμιναρίου ορίζεται το Κέντρο Εκπαίδευσης του 18 ΑΝΩ επί της οδού Κεφαλληνίας 71 στην Κυψέλη. Οι συναντήσεις θα γίνονται κάθε Τετάρτη 9.30 π.μ. – 12:30 μ.μ.

Συγκεκριμένα το σεμινάριο θα ξεκινήσει στις 22/11/2017 και η τελευταία συνάντηση θα είναι στις 10/1/2018, καθώς τις δύο Τετάρτες που συμπίπτουν με την περίοδο των εορτών, δηλαδή στις 27/12/2017 και 3/1/2018, το σεμινάριο δεν θα πραγματοποιηθεί.
Οι ενδιαφερόμενοι για την παρακολούθηση του σεμιναρίου, θα πρέπει να αποστείλουν αίτηση με σύντομο βιογραφικό σημείωμα στο Κέντρο Εκπαίδευσης 18 ΑΝΩ, αποκλειστικά και μόνο στο email: ekpaideusis18ano@gmail.com από την Πέμπτη 26/10/2017 έως την Παρασκευή 3/11/2017 και ώρα 15:00 μ.μ..
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθύνεστε στο τηλέφωνο 210 8622914, κ. Μπερτάνη Ερμιόνη, ενώ τη φόρμα για τις αιτήσεις συμμετοχής, όπου θα αναγράφετε ονοματεπώνυμο, ειδικότητα, επαγγελματική εμπειρία, τηλέφωνο και email θα τη βρείτε εδώ.

ΤΙΣ ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΗΜΕΡΕΣ ΘΑ ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΙ ΤΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Η Επιστημονικά Υπεύθυνη Του Τμήματος Οικογένειας 18 ΑΝΩ

Σχίζα Μαρία

Αναδημοσίευση από την ιστοσελίδα του 18 ΑΝΩ

 

Θέατρο «Εμπρός»: «Ημέρα Χωρίς Ημερομηνία»

Ημέρα Χωρίς Ημερομηνία

O πολύκροτος μουσικός θίασος σκιών «Τα Μαύρα Μάτια Σου» ακροβατεί στη σκηνή και παρουσιάζει το έργο «Ημέρα χωρίς ημερομηνία».

Η ονειρική, επί σκηνής συνάντηση του κορινθιακής καταγωγής ποιητή Ρώμου Φιλύρα με τον λογοτεχνικό ήρωα του Νικολάι Γκόγκολ, Αυξέντη Ιβάνοβιτς Ποπρίτσιν (Το ημερολόγιο ενός τρελού).

Δραματουργία – Σκηνοθεσία: Δημήτρης Καράγιωργας
Σκηνικά – Κουστούμια: Βούλα Παρασκευά
Μουσική: Μιχάλης Γιουτλάκης και Τα Μαύρα Μάτια Σου
Φωτισμοί: Βούλα Παρασκευά
Οργάνωση παραγωγής: Ιωάννα Ρήγα

Παίζουν:
Δημήτρης Καφαντάρης
Αντρεάς Αντωνίου
Γιάννης Παπαγιαννόπουλος
Σοφία Ρήγα
Δημήτρης Καλλίρης
Δημήτρης Καράγιωργας

Σάββατο 28 Οκτωβρίου 2017 στις 21:00
Κυριακή 29 Οκτωβρίου 2017 στις 19:00

Hλικίες: 15+
Διάρκεια: 80΄
Είσοδος: ελεύθερη συνεισφορά

Κατανομή 4ης δόσης 2017 του Υπουργείου Εσωτερικών στα Κέντρα Πρόληψης

Πιέστε στις εικόνες:

 

Ανάμεσα σε Κρότους και Σιωπές (συνεργασία μας με το Νόστιμον Ήμαρ) – «Η τερατολογία της κάνναβης ως εργαλείο έξαρσης του ηθικού πανικού και η απάντηση της Πρόληψης»

Ν-Η

Η τερατολογία της κάνναβης ως εργαλείο έξαρσης του ηθικού πανικού και η απάντηση της Πρόληψης

panic

Θανάσης Χ. Θεοδώρου*

Η φιλοσοφία της πρόληψης των εξαρτήσεων επιβάλλει την προσεκτική διερεύνηση πριν από τον σχολιασμό και την εξαγωγή συμπερασμάτων. Η παρέμβαση εν θερμώ ενέχει κινδύνους, καθώς δεν δίνει τον απαραίτητο χρόνο συναισθηματικής απεμπλοκής και κατ’ επέκταση την απαραίτητη απόσταση για την κατά το δυνατόν αντικειμενικότερη θέαση της πραγματικότητας. Ας μην ξεχνάμε, παράλληλα, ότι η αντικειμενικότητα στο πεδίο των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών είναι σχετική και η αλήθεια πολύπλευρη, καθώς συνδέονται με τα εργαλεία και τις μεθόδους που ο/η κοινωνικός-ή επιστήμονας επιλέγει να αξιοποιήσει.

Από την άλλη πλευρά, η καθημερινή εμπλοκή των λειτουργών πρόληψης στο πεδίο μάς φέρνει αντιμέτωπους-ες με την πραγματικότητα και τον αναπτυσσόμενο δημόσιο διάλογο που μας στερεί συχνά από την τεχνοκρατική πολυτέλεια τού να «πάρουμε τις ασφαλείς αποστάσεις μας». Πολύτιμες αντι-εργαλειακές πρακτικές μας, όπως για παράδειγμα η ενσυναίσθηση, είναι άγνωστες στη φαρέτρα του δημόσιου διαλόγου επαγγελματιών πολιτικών, δημοσιογράφων και του πολύ συχνά ανθρωποφάγου κόσμου των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης.

Τις τελευταίες ημέρες για μια ακόμη φορά, όπως για παράδειγμα συνέβη παλαιότερα με το ζήτημα της σχολικής βίας, αναπτύσσεται στη δημόσια σφαίρα και κατ’ επέκταση στην κοινότητα μαθητών, γονιών και εκπαιδευτικών, με τους οποίους εργαζόμαστε καθημερινά, ο ηθικός πανικός(1) της κάνναβης και της χρήσης. Πολιτικοί, πολιτικολογούντες και «δημόσια πρόσωπα» ικανά να προκαλέσουν με την παρουσία τους σε Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης αλλά και σε δημοσιογραφικά πάνελ εκμεταλλεύονται το εξαιρετικά σοβαρό ζήτημα των εξαρτήσεων και των εξαρτημένων ατόμων χρησιμοποιώντας τα ως εργαλείο εκφοβισμού της κοινωνίας, στιγματισμού των χρηστών και ψυχιατρικοποίησης του δημόσιου λόγου.

Αναπτύσσεται λοιπόν ένας νέος χώρος δημόσιας αντιπαράθεσης όπου η προοδευτικότητα και η αμφισβήτηση εξαντλούνται στον τομέα των ατομικών δικαιωμάτων παραβλέποντας για μια ακόμη φορά το μεγάλο κάδρο του πολυπαραγοντικού και βαθιά κοινωνικού φαινομένου της εξάρτησης. Εντός αυτού του κλίματος οι επαγγελματίες των εξαρτήσεων στερούνται ακόμη και της δυνατότητας άρθρωσης σοβαρής τοποθέτησης απέναντι στο δίπολο ενός συγκεκριμένου νομοσχεδίου που -με βάση τις μέχρι τώρα αναφορές των εκπροσώπων του Υπουργείου Υγείας- αφορά αποκλειστικά και μόνο στη φαρμακευτική κάνναβη, από τη μια, και από την άλλη του ευρύτερου ζήτηματος της ολοένα αυξανόμενης δημοφιλίας της κουλτούρας της χρήσης.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου στο Νόστιμον Ήμαρ

*

Όλα τα άρθρα του Αφιερώματος →

 

Η παρακμή του παιχνιδιού και η σχέση της με την άνοδο των ψυχικών διαταραχών στα παιδιά

Ν-Η

Η παρακμή του παιχνιδιού και η σχέση της με την άνοδο των ψυχικών διαταραχών στα παιδιά

kids-play

Τα παιδιά και οι νέοι περισσότερο από κάθε άλλη εποχή σήμερα, παρουσιάζουν αυξανόμενα ποσοστά κατάθλιψης και άγχους, παρά την κοινωνική ευημερία. Μήπως κάνουμε κάτι λάθος;

Τα ποσοστά της κατάθλιψης και του άγχους μεταξύ των παιδιών και των νέων στο δυτικό πολιτισμό, αυξάνονται σταθερά τα τελευταία 50-70 χρόνια. Σήμερα, σε σύγκριση με μισό αιώνα πριν και σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, πέντε έως οκτώ φορές περισσότεροι φοιτητές και μαθητές γυμνασίου, πληρούν τα κριτήρια για τη διάγνωση της μείζονος κατάθλιψης και / ή της αγχώδους διαταραχής. Αυτή η αυξημένη ψυχοπαθολογία δεν είναι το αποτέλεσμα των αλλαγών των διαγνωστικών κριτηρίων αλλά παραμένει ακόμα και όταν οι μετρήσεις και τα κριτήρια είναι σταθερά.

Η πιο πρόσφατη απόδειξη για την απότομη διαγενεακή άνοδο της κατάθλιψης, του άγχους και άλλων ψυχικών διαταραχών, προέρχεται από μια μελέτη που μόλις κυκλοφόρησε από το Πανεπιστήμιο του Σαν Ντιέγκο[1]. Η Twenge, βασική συγγραφέας της έρευνας και οι συνάδελφοί της, αξιοποιήσαν τα δεδομένα από τη χορήγηση του Πολυφασικού Ερωτηματολογίου Προσωπικότητας της Μιννεσότα – MMPI (ερωτηματολόγιο που χρησιμοποιείται για να αξιολογήσει ένα εύρος ψυχικών διαταραχών), το οποίο έχει δοθεί σε μεγάλα δείγματα φοιτητών σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες από το 1938 και της έκδοσης MMPI-A που χρησιμοποιείται στους νεότερους εφήβους και έχει δοθεί σε δείγματα των μαθητών του λυκείου από το 1951. Τα αποτελέσματα αυτά συμφωνούν με άλλες μελέτες, χρησιμοποιώντας μια ποικιλία δεικτών, που δείχνουν επίσης δραματικές αυξήσεις στο άγχος και την κατάθλιψη στα παιδιά καθώς και τους εφήβους και τους νέους ενήλικες κατά τα τελευταία πέντε ή περισσότερα χρόνια.

Θα θέλαμε να σκεφτούμε την ιστορία ως μία προοδευτική διαδικασία, αλλά εάν η πρόοδος μετράται από την ψυχική υγεία και την ευτυχία των νέων ανθρώπων, τότε πηγαίνουμε προς τα πίσω, τουλάχιστον στις αρχές της δεκαετίας του 1950.

Το ερώτημα που θέλω να θίξω εδώ, είναι γιατί συμβαίνει αυτό.

Η αυξημένη ψυχοπαθολογία φαίνεται να μην έχει σχέση με ρεαλιστικούς κινδύνους και αβεβαιότητες στον ευρύτερο κόσμο. Οι αλλαγές στην ψυχοπαθολογία δεν συσχετίζονται τόσο με οικονομικούς κύκλους, πολέμους ή οποιαδήποτε από τα άλλα είδη των παγκόσμιων γεγονότων τα οποία οι άνθρωποι συχνά υποστηρίζουν ότι επηρεάζουν τις νοητικές καταστάσεις των παιδιών. Τα ποσοστά άγχους και κατάθλιψης στα παιδιά και τους εφήβους, ήταν πολύ χαμηλότερα κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Ύφεσης, του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, του Ψυχρού Πολέμου και της ταραχώδους δεκαετίας του 1960 και στις αρχές της δεκαετίας του ’70, απ’ ό,τι είναι σήμερα. Οι αλλαγές φαίνεται να έχουν να κάνουν πολύ περισσότερο με τον τρόπο που οι νέοι βλέπουν τον κόσμο, από ό,τι με τον τρόπο που ο κόσμος πραγματικά είναι.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου στο Νόστιμον Ήμαρ

Ανάμεσα σε Κρότους και Σιωπές (συνεργασία μας με το Νόστιμον Ήμαρ) – «Αλλοτρίωση και εξάρτηση»

Ν-Η

Αλλοτρίωση και εξάρτηση

N-F

Του Νικηφόρου Φάρκωνα*

Ζούμε σε μια κοινωνία αποξένωσης και αποκλεισμού, στην οποία όλα πωλούνται και αγοράζονται και όλες οι αξίες εμπορευματοποιούνται. Χάνουμε την ουσία της ανθρώπινης ύπαρξης, που βρίσκεται στην πολυπλοκότητα και ομορφιά των κοινωνικών σχέσεων.

Όσο το άτομο «κόβει τους δεσμούς του από τη φύση και την καθαρά ανθρώπινη κοινωνική φύση του», τόσο υποτάσσεται στο «φυσικό νόμο της  αντικειμενοποίησης», όπως τον έθεσε ο Μαρξ, αναφερόμενος στην αιτιακή σχέση και στο φετιχισμό του εμπορεύματος. Τόσο οι σχέσεις, ανάμεσα σε ανθρώπους, μετατρέπονται σε σχέσεις ανάμεσα σε πράγματα και καλλιεργείται η ψευδαίσθηση ότι η ατομική απομόνωση είναι προϊόν της ελεύθερης επιλογής ατόμων ή της ατομικής βούλησης και λειτουργεί σαν μέσο προστασίας από την καταπίεση που επιβάλλουν οι αλλοτριωμένες και αλλοτριωτικές κοινωνικές σχέσεις.

Η τοξικομανία μπορεί να θεωρηθεί ως μια τέτοια ψευδαίσθηση «προστασίας» από τη βαρβαρότητα των αλλοτριωμένων σχέσεων, μια ψευδαίσθηση αυτάρκειας.

Για να μην μείνουμε στο σχήμα της ψευδαίσθησης, ας μιλήσουμε και με όρους αντίφασης: Το άτομο σήμερα δείχνει να είναι εγκλωβισμένο μέσα στην ίδια του την ελευθερία να επιλέγει. Βασικές ανθρώπινες ανάγκες όπως αγάπη, σεξ, τροφή, κοινωνικότητα, αποδοχή, οικονομική ασφάλεια, από σκοπό μετατρέπονται σε αυτοσκοπό που μας καταδυναστεύει, μέχρι να ικανοποιηθούν αυτές οι ανάγκες.

Η εξάρτηση λοιπόν θα έλεγα ότι είναι μια κατάσταση, βίωμα πάνω απ’ όλα, όπου το άτομο σύμφωνα με την έννοια της ελευθερίας (όπως την ορίζει ο Μαρξ) παύει να αυτοκαθορίζεται, χάνει τον έλεγχο και την καθοδήγηση των επιθυμιών, των ικανοτήτων και των αναγκών του, χάνει τελικά την ελευθερία του.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου στο Νόστιμον Ήμαρ

*

Όλα τα άρθρα του Αφιερώματος →

 

Ανθρωπολογία και φύλο. Στοιχεία αυτοκριτικής με αφορμή τον «διάλογο» για την ταυτότητα φύλου

Δρόμος_logo

Ανθρωπολογία και φύλο. Στοιχεία αυτοκριτικής με αφορμή τον «διάλογο» για την ταυτότητα φύλου

Του Νίκου Λάιου*

Ο «διάλογος» γύρω απ’ το νομοσχέδιο για τη νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου δείχνει και τα αδιέξοδα, που η σύγχρονη κοινωνική ανθρωπολογία επιφύλαξε στον εαυτό της. Όλο το ανατρεπτικό εθνογραφικό υλικό γύρω απ’ το φύλο και η επίσης ανατρεπτική εμπειρία των φεμινιστικών και ΛΟΑΤ κινημάτων της «Δύσης», ελαχιστοποιήθηκαν σ’ ένα «δεν υπάρχει βιολογικό φύλο, μόνο κοινωνικό».

Ακούγεται πολύ ριζοσπαστικό.

Μόνο που δεν έχει σχέση με το εθνογραφικό υλικό ή επιχειρεί να βασιστεί σε στρεβλές, επιδερμικές ερμηνείες του. Η αδυναμία, λ.χ., να διακρίνει η σύγχρονη ανθρωπολογία ανάμεσα στην ειδική κοινωνική λειτουργία ενός άντρα, που σε δοσμένη συνθήκη ονομάζεται «μητέρα» μέσα σ’ ένα συγγενικό δίκτυο ενός ιδιαίτερου πολιτισμού, και στη γενική κοινωνική λειτουργία του αλλά και τη βιολογική λειτουργία του στον ίδιο πολιτισμό, δείχνει το μέγεθος της έλλειψης κατανόησης. Τη στιγμή που η κατανόηση του Άλλου βρίσκεται στον πυρήνα της ανθρωπολογίας.

Η αδυναμία αυτή δείχνει, σε άλλο επίπεδο, και μιαν έλλειψη φαντασίας, μια «δυτική» τετράγωνη λογική, την οποία τα υποκείμενα του εθνογραφικού υλικού δεν θα συμμερίζονταν – για να το πούμε με ήπιο τρόπο. Τη στιγμή που η κριτική αναμέτρηση των ανθρωπολόγων με τον «δυτικό» ορθολογισμό βρίσκεται επίσης στον πυρήνα της επιστήμης μας, εξ ου και η ορθή διαφωνία μας με τον βιολογισμό. Μόνο που μπορείς να είσαι «δυτικός» ορθολογιστής δίχως να είσαι βιολογιστής.

Δείχνει, τέλος, και μιαν ολοκληρωτική απομάκρυνση από τη διάθεση διαλόγου με τον πολύ κόσμο στις δικές μας κοινωνίες, που επίσης μπορεί να αντιληφθεί την ύπαρξη βιολογικού φύλου και κοινωνικού φύλου, δεν μπορεί όμως να δεχτεί -και ορθά- μια ταχυδακτυλουργική καταβρόχθιση του βιολογικού φύλου από το κοινωνικό.

Κακομεταχείριση των εθνογραφικών παραδειγμάτων

Χτυπητό παράδειγμα η κατανόηση των μπερντάτσε ως τρανς, μια αναγωγή «μη δυτικής» εμπειρίας σε «δυτικά» μοντέλα, αφού οι ίδιοι οι μπερντάτσε -υπάρχουν ακόμη κάποιοι- αρνούνται την ταυτότητα του ομοφιλόφιλου, του αμφιφιλόφιλου και του τρανς. Οι μπερντάτσε ήταν άνδρες που ντύνονταν με γυναικεία ρούχα, σε φυλές στα Βραχώδη Όρη και στην κοιλάδα του Μισισιπή των σημερινών ΗΠΑ. Μα, πρώτα απ’ όλα, ποιες κοινωνικές ανάγκες παραγωγής εξυπηρετούσε αυτή η κατασκευή; Ποιον καταμερισμό εργασίας; Σε ποια ιεραρχική δομή; Και ακόμα, η ύπαρξή τους προσδιορίζει σεξουαλική προτίμηση ή πρόκειται για τελετουργικό ρόλο; Δεν ασχολούμαστε με τέτοιες θεματικές, που είναι από πολύ πεζές ως απαρχαιωμένες… Αυτά τα έκαναν οι δομολειτουργιστές… Εμείς, όταν ασχολούμαστε με το φύλο, φωτίζουμε μόνο τη θεματική «σώματα που έχουν σημασία» και αποκεί μένει να εκτελέσουμε ένα όσο γίνεται πιο σύνθετο διανοητικό άλμα που θα ζαλίσει το βιολογικό φύλο και θα το ξαπλώσει αποκαμωμένο στο πάτωμα.

berdache

Έπειτα, από τη μια τα υπόλοιπα μέλη της κοινότητας σέβονταν τους μπερντάτσε, ως κάτι ιερό, από την άλλη έφτιαχναν ανέκδοτα που τους περιγελούσαν. Πώς μπορεί να γίνεται αυτό; Ή τους σέβεσαι, ή δεν τους σέβεσαι. Αδιανόητο για τη σύγχρονη «δυτική» πολιτική ορθότητα, προτεσταντικής κοπής, που έχει διαποτίσει και τους/τις ανθρωπολόγους στη σημερινή Ελλάδα.

Οι απαντήσεις, ωστόσο, δεν μπορεί να κρυφτούν. Βρίσκονται συγκεντρωμένες στο ότι, τόσο το φαινόμενο μπερντάτσε όσο και η ανατρεπτική -στα μάτια των «Δυτικών»- διαβατήρια τελετουργία φύλου στους Μοχάβε ή η αρμονική ενσωμάτωση των διεμφυλικών στους Ζάποτεκ, είναι αναπόσπαστο κομμάτι μορφών κοινοτικής οργάνωσης του βίου. Μιλάμε, δηλαδή, για μια καθημερινή, προσωπική εμπειρία του κοινωνείν, που δεν έχει σχέση με την απρόσωπη οργάνωση των «δυτικού τύπου» κοινωνιών.

Όταν αυτό επισημαίνεται, πρέπει να τεθούν αναγκαστικά τα επόμενα ερωτήματα: Πώς μπορεί να συμβεί κάτι αντίστοιχο στο πλαίσιο των σύγχρονων μεταδημοκρατιών, με τριακόσιους/ες να εγκρίνουν αποφάσεις που αφορούν εκατομμύρια ανθρώπους δίχως τη συμμετοχή τους και κατόπιν έγκρισης των διεθνών εποπτών και επικυρίαρχων; Με ποιο συλλογικό υποκείμενο, που θα οικοδομεί τις απούσες προϋποθέσεις; Οι πτυχές αυτές, όταν δεν αποσιωπούνται εντελώς, επιχειρείται να απαντηθούν με προτάσεις αυτόκεντρες, του τύπου «κίνημα των διεμφυλικών και αλληλέγγυοι», που είναι προφανές ότι δεν μπορεί να μεταβάλουν τον υπαρκτό συσχετισμό δυνάμεων.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου στον Δρόμο

Older posts